Stephen R. Covey tuyển chọn và giới thiệu

Theo dòng
thời gian

10

Công Ty Samsung Trân trọng gửi đến bạn cuốn sách này.

Phiên bản ebook này được thực hiện theo bản quyền xuất bản và phát hành ấn bản
tiếng Việt của công ty First News - Trí Việt với sự tài trợ độc quyền của công ty TNHH
Samsung Electronics Việt Nam. Tác phẩm này không được chuyển dạng sang bất kỳ
hình thức nào hay sử dụng cho bất kỳ mục đích thương mại nào.

Original title:
EVERYDAY GREATNESS: INSPIRATION FOR A
MEANINGFUL LIFE

by Stephen R. Covey, David L. Hatch

Copyright © 2010 by FranklinCovey Co.,
and The Reader's Digest Association, Inc.
Vietnamese Edition Copyright © 2010 by First News - Tri Viet.
All rights reserved. This licensed work published under license.

EVERYDAY GREATNESS
– HẠT GIỐNG TÂM HỒN: THEO DÒNG THỜI GIAN –
Công ty First News – Trí Việt giữ bản quyền xuất bản và phát
hành ấn bản tiếng Việt trên toàn thế giới theo hợp đồng chuyển
giao bản quyền với Thomas Nelson, Inc.
Bất cứ sự sao chép nào không được sự đồng ý của First News và
Thomas Nelson đều là bất hợp pháp và vi phạm Luật Xuất bản
Việt Nam, Luật Bản quyền Quốc tế và Công ước Bảo hộ Bản
quyền Sở hữu Trí tuệ Berne.

CÔNG TY VĂN HÓA SÁNG TẠO TRÍ VIỆT - FIRST NEWS

11 H Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh
Tel: (84.8) 38227979 - 38227980 - 38233859 - 38233860
Fax: (84.8) 38224560; Email: triviet@firstnews.com.vn
Website: www.firstnews.com.vn

Nhiều tác giả

Stephen R. Covey
tuyển chọn và giới thiệu

Theo Dòng Thời Gian

10
Biên dịch:

Thu Trang - Minh Tươi

First News
NHÀ XUẤT BẢN TỔNG HỢP TP. HỒ CHÍ MINH

“Thân tặng tất cả những người đang trăn trở, đang
vượt qua những khó khăn, thử thách tinh thần và luôn
giữ vững niềm tin để tìm được hạnh phúc cuộc sống,
để đạt được ước mơ của mình.”

- First News

Các sáng tác bài dịch cộng tác của bạn đọc về các
chủ đề Sống Đẹp (tâm hồn cao thượng, gương vượt
khó, những cảm xúc sâu sắc về cuộc sống, tình bạn,
tình yêu...) cho các tập Hạt Giống Tâm Hồn tiếp
theo xin gửi về:
hạt giống tâm hồn - first news
11H Nguyễn Thị Minh Khai, Q.1, TP. HCM
Tel: 38227979 - 38227980
Fax: (08) 38224560
Email: firstnews@firstnews.com.vn
Web: www.firstnews.com.vn

Lời giới thiệu

Tôi là một người may mắn!
Sống trong một thế giới đầy biến động, với
những cuộc khủng hoảng, chết chóc và thở than,
tôi thấy mình thật may mắn khi hàng ngày được
gặp gỡ với rất nhiều cá nhân trên khắp thế giới. Họ
là những người đã dùng cuộc sống của mình để
chứng minh rằng thế giới quanh ta vẫn thật đáng
quý, đáng yêu.
Giữa lúc chúng ta phải nghe quá nhiều những
vụ bê bối của các doanh nghiệp và tình trạng suy
đồi đạo đức trong kinh doanh, tôi thấy mình thật
may mắn khi quen biết nhiều nhà lãnh đạo cấp
quốc gia, chủ tịch các tập đoàn và các tư vấn viên
đạo đức, liêm chính.
Sống trong thế kỷ khi mà tội ác, chiến tranh,
thiên tai và dịch bệnh luôn rình rập, đe dọa, tôi cảm
thấy mình thật may mắn khi được làm việc cùng các
nhà hành pháp, các chuyên gia trong lĩnh vực quân
sự, các nhà lãnh đạo, các giáo sư bác sĩ sẵn lòng
cống hiến cho mọi người.
5

Hạt giống tâm hồn

Sống trong thời đại khi mà tình phụ tử và mối
ràng buộc gia đình đang bị đe dọa nghiêm trọng,
tôi cảm thấy mình thật may mắn khi biết những
người cha tận tụy, những người mẹ bao dung đang
từng ngày từng đêm nỗ lực hết sức mình cho sự
lớn khôn cả về thể chất lẫn tâm hồn của con cái.
Và trong một kỷ nguyên nơi trường học và giới
trẻ tồn tại đầy những tệ nạn xã hội, tôi cảm thấy
mình thật may mắn khi được gần gũi những giáo
viên nhiệt tâm, những thanh niên tài năng, tất cả
đều giàu có cả về tri thức và tấm lòng, hàng ngày
họ vẫn đang miệt mài tạo nên sự thay đổi - theo
một cách riêng.
Quả thực, tôi cảm thấy mình may mắn khi có
cơ hội gặp gỡ những con người như thế trên mọi
nẻo đời. Chính họ đã mang đến cho tôi niềm tin
rằng ở bất cứ nơi đâu trên trái đất này vẫn luôn
hiện diện những con người giàu lòng nhân hậu,
không ngừng dấn thân, cống hiến cho đời. Họ
chính là nguồn cảm hứng bất tận của tôi. Và tôi
đang muốn truyền nguồn cảm hứng đó đến bạn
qua tập sách này.
Mà rất có thể, bạn cũng là một người trong số
họ.
- STEPHEN R. COVEY

6

Theo dòng thời gian

Mẻ cá để đời
Người liêm chính là người luôn làm theo lẽ phải
bất kể người khác có biết đến việc làm của họ
hay không.
- Oprah Winfrey

Năm 11 tuổi, mỗi khi có cơ hội, cậu bé lại

ra câu cá ở bến cảng gần căn nhà gỗ nhỏ của gia
đình trên một hòn đảo giữa hồ New Hampshire.

Một ngày kia, trước khi mùa cá vược tràn
về, cậu cùng cha hăm hở đi câu từ khi mặt trời
còn chưa xuống núi. Họ bắt cá sunfish và cá
pecca bằng mồi giun. Cậu bé cẩn thận buộc mồi
vào chiếc cần câu nhỏ bằng bạc rồi bắt đầu tập
thả. Thiết bị dùng mồi câu giả khuấy động làn
nước lấp lánh ánh hoàng hôn tạo thành những
gợn sóng lăn tăn nhiều màu sắc; và rồi khi mặt
trăng lên cao tỏa rạng cả mặt hồ, những gợn li
ti đó dần dát bạc.
7

Hạt giống tâm hồn

Khi chiếc cần bị kéo lún sâu xuống nước,
cậu bé đoán chắc đó phải là một con cá rất lớn
mới có thể kéo chìm chiếc cần như vậy. Cha cậu
tỏ ra hài lòng khi thấy con trai xử lý tình huống
một cách rất chuyên nghiệp.
Cuối cùng, khi con cá đã dính câu, cậu bé
thận trọng đưa nó lên khỏi mặt nước. Đó là con
cá to nhất cậu từng thấy, nhưng nó là một con
cá vược.
Hai cha con chăm chú nhìn ngắm chiến lợi
phẩm tuyệt vời, dưới ánh trăng bạc, mang nó
phồng lên xẹp xuống những hơi thở khó nhọc.
Người cha châm diêm và nhìn vào đồng hồ. Đã
10 giờ tối - hai tiếng trước khi đợt cá tràn về.
Ông nhìn con cá rồi lại nhìn đứa con trai. Ông
nói: “Con hãy thả nó trở lại hồ đi”.
Thằng bé mếu máo: “Cha”.
“Vẫn còn những con cá khác cơ mà.”
Người cha nói.

-

“Nhưng đó là con cá lớn nhất.” - Cậu bé nói
trong khi vẫn khóc.
Nó nhìn quanh hồ. Dưới ánh trăng, không
có bất cứ người đánh cá hay thuyền chài nào
quanh đây. Rồi nó nhìn cha.
8

Theo dòng thời gian

Và mặc dù chẳng ai trông thấy hai cha con
cũng như không ai biết họ câu được con cá này
nhưng thằng bé có thể đọc được rõ ràng những
lời cha nó định nói, rằng chẳng có gì phải
thương lượng về quyết định này cả. Nó chầm
chậm tháo lưỡi câu ra khỏi miệng con cá rồi
ngậm ngùi ném thành quả của mình trở lại làn
nước lấp lánh ánh trăng.
Con cá quẫy mạnh và nhanh chóng lặn mất.
Cậu bé thầm nhủ có lẽ cậu chẳng bao giờ được
trông thấy một con cá nào to nhường đó nữa.
Đó là câu chuyện của 34 năm về trước. Còn
giờ đây, cậu bé đó đã là một kiến trúc sư thành
đạt ở thành phố New York. Căn nhà gỗ của cha
cậu vẫn nằm đó trên hòn đảo ở giữa hồ. Cậu
cũng như cha tiếp tục dạy con trai và các con
gái của mình cách câu cá trên bến tàu ấy.
Và cậu đã đúng. Cậu chưa bao giờ câu được
một con cá nào lớn như con cá cậu từng câu
được vào đêm hôm đó. Tuy nhiên, con cá đó
không hoàn toàn biến mất trong cuộc đời cậu,
cậu vẫn trông thấy nó mỗi khi cậu phải đối mặt
với những lựa chọn khó khăn.
Cha từng dạy cậu rằng đạo đức chỉ là một
vấn đề đơn giản giữa đúng và sai, nhưng làm
9

Hạt giống tâm hồn

sao để sống có đạo đức mới là một điều khó.
Liệu chúng ta có tuân theo lẽ phải không khi ta
biết không ai chứng kiến? Liệu chúng ta có từ
chối một con đường tắt đưa ta tới thành công?
Hay từ chối bán số cổ phiếu khi trong tay đã
nắm giữ những thông tin có lợi mà chúng ta
biết chúng ta không nên có?
Chúng ta sẽ làm được những điều đó nếu
ngay từ nhỏ, chúng ta đã được dạy phải thả con
cá trở lại hồ. Vì như thế chúng ta sẽ học được
một bài học quý giá: sự thật.
Những quyết định đúng đắn sẽ lưu lại dấu
ấn trong tâm trí mỗi chúng ta. Đó là câu chuyện
mà chúng ta có thể tự hào kể lại cho bạn bè và
con cái.
Đó không phải là câu chuyện về việc chúng
ta đã có hay có thể giành được những cơ hội
ngàn vàng, mà đó là câu chuyện về việc chúng
ta đã làm đúng và từ đó chúng ta sẽ càng thêm
mạnh mẽ để tiến lên.
- James P. Lenfesty

10

Theo dòng thời gian

Cô bé trong trận
bão tuyết
Danh tiếng ngàn năm định đoạt bởi
hành vi cư xử trong một giờ.
- Tục ngữ Nhật

Đó là một buổi sáng tháng Ba thật đẹp.

Nắng trải vàng khắp không gian. Vạn vật như
được trút bỏ tấm áo băng tuyết lạnh giá, cánh
đồng chỉ còn lại những khoảng tuyết loang lổ.
Trưa hôm ấy, vừa hoàn thành công việc, William
Miner - một nông dân sống gần Center, North
Dakota, hồ hởi bước vào nhà nói với vợ rằng: “Chỉ
đêm nay nữa thôi là tuyết sẽ tan hết em ạ”. Sau
bữa trưa, Miner liếc nhìn qua khung cửa nhà
bếp. “Trời ơi!” - Anh kêu lên.
Ở phía bắc, một đám mây đen dầy đặc che
lấp cả đường chân trời. Đám mây ùn ùn kéo về
lấn lướt mặt trời rạng rỡ.
11

Hạt giống tâm hồn

Với linh cảm của một người từng trải,
Miner gật gù: “Một trận gió bấc mùa xuân đây
mà”. Và họ cứ thế ngồi quan sát con quái vật
vô hình vô tướng đang khuyếch trương kích cỡ.
Bất ngờ, Miner bảo vợ: “Em cất đồ đi. Anh tới
trường đón bọn trẻ. Anh không thích thời tiết
thế này chút nào”.
Miner khoác vội chiếc áo mưa, nhảy lên chú
ngựa Kit tốt nhất và bắt đầu phi xuống con
đường dẫn tới trường học cách đó gần bốn cây
số. Tới lúc này, đám mây đen đã kéo về cuồn
cuộn chẳng khác nào một con quái vật khổng lồ
lấn át hoàn toàn ánh nắng ấm áp ban sáng. Vạn
vật sợ hãi, im lặng, nín thở chờ đợi. Một trận
mưa tuyết lở rét buốt kéo theo gió quất hung
hãn vào người và ngựa. Miner cố gắng luồn lách
tới trường, anh buộc con Kit bên cạnh những
con ngựa đang hoảng hốt sợ hãi khác rồi tất tả
chạy vào trường.
Giáo viên và học sinh trong lớp đang chăm
chú quan sát diễn biến của trận bão tuyết nhưng
vẫn tỏ vẻ tập trung vào bài học. Mặc dù nhiều
học sinh có ngựa và xe trượt tuyết riêng để trong
chuồng ngựa của trường nhưng theo nội quy của
trường thì trong thời tiết mưa bão, không đứa trẻ
nào được phép rời trường trừ khi cha mẹ tới đón.
12

Theo dòng thời gian

- Con chào bố! - Cô bé Hazel Miner 15 tuổi
reo to. Cô quay sang phía em trai Emmet 11 tuổi
và em gái Myrdith 8 tuổi - Chị đoán là chẳng ai
tin tưởng để mình đi con ngựa già Maude về
nhà đâu.
Miner mỉm cười:
- Nhanh lên các con! Mặc áo khoác vào, còn
khăn quàng cổ đây này.
Hazel cúi xuống, vừa nhanh nhẹn buộc lại
đôi giày quá khổ cho em gái vừa nói với Emmet:
- Em đừng quên cuốn sách lịch sử đấy nhé.
Nhìn những cử chỉ và lời nói của Hazel,
Miner thầm nghĩ Hazel đúng là một người chị
cả đáng tin cậy, biết quan tâm chăm chút cho
các em. Những việc cô bé làm luôn vượt xa sự
mong đợi của mọi người.
Anh đưa Myrdith tới chiếc xe trượt tuyết có
lớp vòm che bằng vải bạt đang đặt ở bên ngoài
rồi đặt hai con nhỏ ngồi thành hàng ở cuối, anh
còn cẩn thận khoác lên chúng hai chiếc chăn và
một chiếc áo choàng rộng cũ kỹ. Sau đó, Hazel lẹ
làng ngồi vào chỗ ngồi của người lái trong khi cha
buộc con Maude vào xe. Giữa tiếng gió rít ầm ầm,
Miner cố gắng nói thật to với con gái:
13

Hạt giống tâm hồn

- Các con hãy ở yên trong đó nhé. Bố sẽ đi
dẫn con Kit và chúng ta sẽ lên đường.
Con Maude đang hướng mặt về phía cửa bắc
dẫn tới nhà. Từ trước tới nay, nó luôn là một con
ngựa điềm tĩnh và dễ dàng điều khiển. Nhưng
ngay lúc đó, một tiếng sấm nổ đùng khiến nó
giật mình sợ hãi. Nó lồng lên hoảng loạn, rồi
phăng phăng băng qua cánh cửa phía bắc. Hazel
cố lấy lại cân bằng nhưng cô bé không thể nhìn
thấy gì qua lớp tuyết đang xoáy mạnh và vì thế
cô không nhận ra rằng con Maude đang đi sai
hướng. Hazel cố trấn tĩnh hai đứa em đang tròn
mắt sợ hãi phía sau:
- Đừng sợ. Chị em mình sẽ về nhà trước bố
và con Kit cho mà xem. Con Maude biết đường
về nhà mà.
Hazel không thể kiểm soát nổi con ngựa
vì chiếc dây cương đã tuột khỏi tay cô bé khi
con ngựa lồng lên. Mãi sau, con Maude cũng
đi chậm lại và rồi dừng hẳn, nó thở dốc do mệt
mỏi và lạnh cóng.
Emmet hỏi to:
- Chúng ta đã về tới nhà chưa chị? Chúng ta
có về trước bố không?
14

Theo dòng thời gian

Hazel bước ra ngoài trời tuyết lớn. Giữa
không gian nhòe nhoẹt vì gió, tuyết và bóng tối,
cô bé không thể nói chính xác mình đang ở trên
đường hay ở trên cánh đồng. Xung quanh lúc
này chỉ là một biển tuyết trắng mênh mông bao
phủ, tất cả như chỉ chực chờ nuốt chửng mấy
chị em. Thở hổn hển, cô bé bò lại ghế lái, tay
nắm chắc dây cương.
- Không. Chúng ta chưa về nhà đâu em ạ,
nhưng chị nghĩ là chúng ta đang ở đâu đó gần
nhà thôi. Con Maude bình tĩnh lại rồi, nó sẽ
biết đường.
Con Maude dường như hối hận về sự mất
kiểm soát của mình nên nó ra sức lần mò tìm
đường thoát khỏi chốn địa ngục mịt mờ đó.
Nhưng rồi nó bị sa vào một chỗ trũng đầy nước
do tuyết tan và trên bề mặt phủ đầy băng tuyết
mới. Một bên dây cương bị tung ra, Hazel phải
bước xuống chỗ tuyết tan lạnh buốt trên mặt
đất, thò tay xuống nước cố gắng dò dẫm tìm
dây cương, buộc chặt lại. Đến khi dẫn được con
Maude ra khỏi trũng nước thì cô bé đã ướt sũng
từ đầu đến thắt lưng, chiếc áo khoác lúc này
chẳng khác nào một chiếc áo sắt nặng trịch đè
nặng lên tấm thân mệt nhũn và buốt cóng.
15

Hạt giống tâm hồn

Gần đó, Hazel thấy đỉnh của một cây trụ
chống hàng rào nhô lên trên nền tuyết trắng.
Cứ thế cô bé đi trong tuyết cho đến khi bám
được vào hàng rào dây thép gai. Hàng rào này
trở thành cột mốc hướng chúng về phía nông
trang.
Emmet tò mò bước ra xem chị gái đang làm
gì. Chúng cùng nhau gỡ bỏ lớp tuyết phủ trên
mặt con Maude như một chiếc mặt nạ pha lê
trong suốt. Hai chị em túm lấy dây cương và
hướng con Maude đi men theo hàng rào. Nhưng
một ụ tuyết bồi to đã chặn kín cả đường đi nên
chúng buộc phải tìm một lối đi khác. Trước hy
vọng về một chốn an toàn vừa bị dập tắt một
cách phũ phàng, Emmet và Hazel đành phải
lần mò tìm một hàng rào thép gai hay một cột
trụ khác, những mong tìm lại cơ hội cho mình.
Nhưng chúng đành bất lực. (Cánh cửa dẫn tới
nông trang chỉ cách đó vài chục mét đã bị chôn
vùi trong cái ụ tuyết khổng lồ kia).
Trước sự ầm ào của gió và tuyết, hai chị em
đành phải bò trở lại chiếc xe. Như cảm thông với
sự mệt nhọc của chủ, con Maude ngoan cường
kéo chiếc xe cho đến khi chiếc xe nghiêng ngả
do vướng phải một chướng ngại vật ngầm, rồi
16

Theo dòng thời gian

bị lật ngược và hất bọn trẻ ngã nhào khỏi mái
vòm bằng bạt.
Một lần nữa, Hazel và Emmet lại bước ra
ngoài. Chúng ra sức đẩy, kéo rồi lại đẩy. Nhưng
chiếc xe lún sâu trong tuyết vẫn cứ trơ lì ra đó.
Giữa bóng đêm đặc quánh, Hazel tự nhủ bằng
mọi cách phải tìm ra đường về nhà - đó là trách
nhiệm của người chị cả. Cô bé dò dẫm bên trong
chiếc bạt. “À, tìm thấy rồi, chúng ta đang nằm
trong một cái hang nhỏ nên chúng ta có thể
biến nơi này thành một nơi ấm áp và dễ chịu
hơn”.
Kể từ khi chiếc xe bị lật, nền gỗ chật hẹp trở
thành bức tường thấp hướng về phía đông còn
chiếc vòm bằng bạt không có rèm phủ ở hai đầu
làm thành một chiếc lều nhỏ. Trong bóng tối,
Hazel tìm thấy chăn và áo choàng. Dù lúc này
bàn tay đã tê dại nhưng cô bé vẫn cố gắng phủ
hai chiếc chăn lên “trần nhà” bằng bạt. Nghe
lời Hazel, Emmet và Myrdith nằm xuống, thu
mình gọn lỏn trong đó. Gió rít liên hồi qua lỗ hở
phía bắc, phả vào trong những luồng khí lạnh
tê người. Hazel lại ra sức che chắn hướng gió
ấy bằng chiếc áo choàng cũ kỹ. Gió thổi tốc tấm
áo bay lên phần phật, nhưng cuối cùng Hazel
17

Hạt giống tâm hồn

cũng giăng được chiếc áo bao quanh em trai và
em gái.
Gió càng lúc càng mạnh, thốc từng hồi như
dao, xé toạc vòm bạt. Hazel vồ lấy mảnh bạt bị
rách rồi chồng lên chiếc áo choàng. Cô bé tận
dụng bất cứ thứ gì có thể. Chỉ có một cách để
hai đứa em ở yên một chỗ là cô bé phải nằm đè
lên chúng. Lúc này, ba đứa trẻ chẳng còn gì để
che chắn khỏi trận bão tuyết khủng khiếp trừ
mấy tấm vải lủng lẳng đang bị thổi bay phần
phật.
Tuyết rơi càng lúc càng nhiều và dày. Ba
sinh linh nhỏ bé đó nằm thoi thóp bất động, trí
não và thể xác của chúng gần như tê dại. Hazel
cố gắng kéo mình ra khỏi trạng thái đó. Cô bé
gào lên:
- Emmet! Myrdith! Các em không được
nhắm mắt đấy. Hai đứa đứng dậy ngay đi! Chị
sẽ đếm đến một trăm. Cứ đứng lên ngồi xuống
như khi các em đang chạy. Nào bắt đầu, một,
hai, ba!
Hazel dần cảm nhận được sự cử động của
các chi bên dưới cơ thể. Cô bé cố gắng tự điều
khiển chúng, não cô bé ra lệnh cho chân nhưng
18

Theo dòng thời gian

cô không dám chắc chúng có còn vâng lệnh nữa
không.
- Em mệt quá. Chúng ta không dừng lại
được sao? - Myrdith thều thào nài nỉ.
- Không. Chúng ta chỉ mới làm đến bảy
mươi mốt thôi. - Hazel cương quyết.
Cô bé tiếp tục bảo hai em:
- Các em hãy xòe ra khép lại các ngón tay
của mình một trăm lần.
Emmet thò đầu ra khỏi chiếc áo choàng:
- Thôi nào chị Hazel. Hãy vào đây đi. Chúng
ta có chỗ trú mà.
- Không, chị không thể vào được - Bộ quần
áo đẫm tuyết chỉ còn chút hơi ấm vẫn cố gắng
dang rộng chia sẻ cho hai đứa em. - Mọi thứ đã
bị thổi bay hết rồi. Chị phải ra kéo chúng lại.
Với lại, chị không lạnh lắm. Hãy hát bài “Nước
Mỹ tuyệt vời” như trong bài thể dục sáng nay
đi nào. - Hazel động viên các em.
Từ bên trong chiếc áo choàng vọng lên
giọng hát trong trẻo của hai đứa trẻ - những
ca từ chúng vừa mới vui vẻ hát vào sáng nay
- những ca từ đã ra đời cách đây cả trăm năm.
19

Hạt giống tâm hồn

“Ôi sao đẹp ngời! Bao la một trời. Cánh đồng
mênh mông tốt tươi. Oai nghiêm đời đời. Non
cao tuyệt vời. Ơn đầy trên cánh đồng vui”. Bọn
trẻ hát vang bốn câu thơ.
- Chị em mình cầu nguyện để Chúa che chở
cho chúng ta đi. - Myrdith gợi ý rồi bắt đầu: Con đang cố chìm vào giấc ngủ...
- Không, không phải như vậy! - Hazel cắt
ngang. - Hãy thay bằng bài “Cha của chúng ta”
đi.
Thế rồi chúng trang nghiêm đọc lời cầu
nguyện.
Đêm hôm đó như kéo dài vô tận. Hazel chỉ
cho các em tập thể dục, kể chuyện, hát hò, cầu
nguyện. Cô bé ngồi lặng lẽ giữa trời bão tuyết
tưởng như không bao giờ ngừng rơi, thi thoảng
cô bé đưa đôi tay gần như tê liệt của mình gỡ bỏ
những lớp tuyết cứng bao quanh chân Myrdith
và Emmet. Chính trong trời đêm khắc nghiệt,
bàn tay cô bé đã truyền hơi ấm cho các em và
xua đi những hiểm nguy đang rình rập.
Hazel căn dặn kỹ càng hai em hết lần này
tới lần khác: “Hãy nhớ là hai em không được
phép ngủ đâu đấy - ngay cả khi chị ngủ quên.
20

Theo dòng thời gian

Hãy hứa với chị là các em sẽ không ngủ, bất kể
các em có thấy buồn ngủ thế nào. Hãy giữ cho
nhau luôn thức. Các em có hứa không?”.
Chúng đã hứa.
Một vài lần, Myrdith đã lên tiếng hỏi rằng
“Tại sao cha không tìm chúng ta?”.
Trong khi đó, vừa thấy bọn trẻ biến mất
khỏi sân trường, William Miner liền thúc con
Kit phóng qua những đụn tuyết mới để về nhà
với niềm tin chắc chắn rằng con Maude đã về
nhà trước. Anh gặp vợ ở cửa. Họ nhìn nhau,
ánh mắt ngỡ ngàng, lo lắng và sợ hãi.
Ngay lập tức, anh đã thông báo khẩn cấp cho
người dân quanh vùng. Gần 40 người đàn ông đã
mạo hiểm mạng sống nhanh chóng đi tìm. Họ
kiên nhẫn sục sạo khắp các cánh đồng và các con
đường từ nông trang của Miner dẫn đến trường
học. Rồi họ dừng lại tại các nông trang để đổi
nhóm, cấp cứu những người bị tê cóng, uống cà
phê cho ấm và bàn kế hoạch mới. Tất cả những
đứa trẻ khác đều an toàn trong nhà. Nhưng sau
bao nỗ lực, mọi người vẫn không phát hiện ra bất
cứ dấu hiệu gì của ba chị em Hazel.
Gió đã mạnh thành bão với vận tốc lên tới
21

Hạt giống tâm hồn

gần 100km/giờ, nhiệt độ hạ dần đến gần 00C.
Nền trời xám đã bị bóng tối lấn át. Tuyết vẫn
không ngừng rơi. Trước tình hình đó, những
người tìm kiếm phải dừng lại chờ trời sáng.
Buổi sáng hôm sau, một nhóm người đã
thông báo có dấu vết của một chiếc xe trượt
tuyết nhỏ và một con ngựa ở phía cửa nam của
trường học bị vùi lấp do tuyết rơi quá nhiều.
Ngay lập tức, nhóm tìm kiếm được tổ chức lại.
Những người đi theo đội thì dùng xe trượt tuyết,
người đi lẻ thì cưỡi ngựa còn một số người đi bộ
để tìm kiếm trong phạm vi 800 mét. Họ đi tới đi
lui, sục sạo hết khu đất bị tuyết phủ trắng xóa.
Vào lúc hai giờ chiều thứ Ba, 25 giờ kể từ
lúc những đứa trẻ nhà Miner mất tích, những
người tìm kiếm đã thấy dấu vết ở một đồng cỏ
cách trường hai dặm về phía bắc. Đó là một
chiếc xe trượt tuyết bị đổ nhào. Kế đó là một
con ngựa đứng bất động nhưng vẫn còn sống.
Một gò cao bị tuyết bao phủ nằm dưới vòm của
chiếc khung xe trơ trụi.
Thân thể cứng ngắc của một cô bé nằm úp
mặt xuống với chiếc áo khoác không cài nút trải
rộng. Đôi tay cô bé đang ôm lấy em trai và em
gái để che chở cho chúng.
22

Theo dòng thời gian

Đoàn người tìm kiếm nhẹ nhàng đỡ cô bé
rồi gỡ bỏ chiếc áo choàng và tấm bạt rách nát
mà cô trùm lên cơ thể. Bên dưới là Myrdith và
Emmet, cả hai đã mê man, cơ thể như đông
cứng nhưng vẫn sống. Chúng đã hứa không
ngủ quên dù Hazel biết chúng có thể sẽ không
bao giờ tỉnh lại được nữa.
Ngày nay, trên sân trụ sở tòa án ở thành
phố Center, một tượng đài tưởng nhớ bằng đá
granite đã được dựng lên sừng sững như một
thách thức giữa đất trời rộng lớn với dòng chữ
được khắc như sau:
Tưởng nhớ
Hazel Miner
11. 04. 1904 - 16. 03. 1920
Với người quá cố là đài vinh danh
Với người đương thời là bia tưởng nhớ
Với hậu thế là nguồn cảm hứng
Câu chuyện về cuộc đời, câu chuyện của cô
Trong ký ức của hạt Oliver
Còn mãi khắc ghi cái chết bi hùng.
- Helen Rezatto
23

Hạt giống tâm hồn

Thiên đường
trên mặt đất
“Nếu không biết khi nào
bình minh sẽ đến thì hãy mở rộng
tất cả các cánh cửa trong nhà bạn.”
- Emily Dickinson



Hiếm khi thời tiết của một buổi sớm

tháng Mười lại ấm áp như hôm ấy. Đây có lẽ
là món quà mà Thượng đế muốn ban tặng cho
những người dân sinh sống ở vành đai tuyết
của Michigan trước khi đội binh hùng mạnh
của thần băng giá kéo đến. Trong hộp quà kỳ
diệu ấy chứa đựng bầu không khí ngát thơm
và những làn gió hây hẩy. Tôi cùng Rick - một
người bạn thân lâu năm - đi dạo trên một con
đường gần nhà tôi. Cả hai trò chuyện về vụ thu
hoạch bắp vừa qua và việc những chiếc lá của
mùa thu vẫn còn lưu luyến chưa chịu lìa cành.
24

Theo dòng thời gian

Đang đi thì đột nhiên Rick khựng lại.
- Này! Chúng ta đi đến hồ Michigan(1) nhé. Anh bạn tôi hồ hởi đề nghị.
Tôi thật sự phấn khởi khi nghe lời đề nghị của
Rick. Cả hai chúng tôi biết rất rõ địa danh “hồ
Michigan” có tác động kỳ diệu đối với mỗi người
như thế nào. Chỉ nghĩ đến việc được ra biển đã
khiến lòng tôi lâng lâng bao cảm xúc tuyệt diệu.
Chúng tôi nhanh tay chuẩn bị vài thứ gọn nhẹ
cho bữa trưa, gồm có bánh mì kẹp cá ngừ, khoai
tây chiên, rồi lấy vội hai chiếc áo choàng và xuất
phát. Sau nửa giờ lái xe về hướng Tây, chúng tôi
đã đến bên bờ hồ Michigan.
Sau khi tìm chỗ đậu xe, chúng tôi khoác
thêm áo choàng vào người để giữ ấm cơ thể
trước những cơn gió lạnh đang thổi lồng lộng.
Cả hai lặng lẽ sóng bước bên nhau trên dải cát
trắng hướng ra phía hồ. Ngọn hải đăng South
Haven già nua vẫn đứng hiên ngang cuối bến
tàu, thực hiện nhiệm vụ canh gác mà nó đã
(1) Hồ Michigan: Một trong 5 hồ lớn của Bắc Mỹ (diện tích 58.016
km2 ), tiếp giáp với các bang, từ tây sang đông của nước Mỹ, như
sau: Wisconsin, Illinois, Indiana và Michigan. Từ “Michigan” ban
đầu được sử dụng để chỉ bản thân hồ, và người ta tin rằng nó
có gốc từ tiếng mishigami của thổ dân Indian Ojibwa, có nghĩa là
“đại hồ”. Vì hồ quá rộng nên trông chẳng khác gì biển.

25

Hạt giống tâm hồn

đảm nhận từ hơn một thế kỷ nay. Nó tiếp tục
làm người dẫn đường cho các thủy thủ trở về
nhà vào những ngày dông bão hay những đêm
tối mịt mùng, mặc dù có thể ngày nay nhiều
người không còn cần đến nó nữa. Ánh mặt trời
tỏa rạng trên đầu chúng tôi khiến cho vạn vật
đều trở nên bừng sáng. Những con sóng tới tấp
xô vào bờ rồi nhanh chóng rút lui để lại ùa vào
mạnh hơn trước.
Tôi rất thích những chuyến đi thư giãn như
thế này, nhưng với Rick, chuyến đi đến bờ hồ
Michigan này có ý nghĩa rất lớn. Sau một năm
Rick lui tới các bệnh viện và tiến hành hàng
loạt xét nghiệm, người ta vẫn chưa tìm ra được
phương pháp điều trị cho căn bệnh đau nhức
các khớp xương của anh. Mặc dù xác định được
tên của căn bệnh mà Rick đang mang trong
người nhưng các bác sĩ không tìm được nguyên
nhân gây bệnh nên không thể đưa ra một
phương pháp điều trị hữu hiệu để ngăn chặn
quá trình phát triển của chúng. Nhiều lúc Rick
đứng không vững và những bước chân của anh
trở nên run rẩy. Anh phải dùng hai cánh tay
chống vịn vào đâu đó và thỉnh thoảng còn bị
ngã trong lúc đang bước đi.
26

Theo dòng thời gian

Nhưng nhìn Rick lúc này, không ai dám nghĩ
rằng anh đang gặp vấn đề về sức khỏe. Nhìn
bề ngoài, Rick khá trẻ so với tuổi 50 của mình;
anh cao hơn 1,80 mét, đầu đội chiếc mũ lưỡi
trai có logo của đội bóng chày nổi tiếng. Nhiều
năm nay, Rich nhận nuôi một đứa cháu trai lên
tám và giờ thì anh còn phải chăm sóc cả người
mẹ thường xuyên ốm đau của cậu bé nữa. Với
Rick, việc được dạo bước ở hồ Michigan không
chỉ đơn thuần là một cuộc dạo chơi cuối tuần.
Những khoảnh khắc ngắn ngủi và vô cùng quý
giá này còn là liều thuốc giúp bạn tôi tạm thời
quên đi những trách nhiệm nặng nề cùng bao
áp lực đè nặng trong tâm trí anh.
Chúng tôi lặng lẽ đi bên nhau dọc theo bờ
hồ. Sự im lặng giúp cho bản giao hưởng của
sóng hòa điệu với khung cảnh thiên nhiên tươi
đẹp của vùng hồ Michigan thấm vào mọi ngõ
ngách của tâm hồn, xoa dịu những vết thương
và truyền cho chúng tôi sức mạnh để vượt qua
mọi thử thách của cuộc sống. Sau đó, tôi dừng
lại nhặt những viên đá tròn và nhẵn để Rick
ném chúng nhảy cách quãng trên mặt nước.
Chúng tôi nhìn ngắm những con sò biển cùng
vài ba tấm gỗ bị sóng đánh dạt vào bờ. Những
27

Hạt giống tâm hồn

con sóng táo bạo ùa vào bờ cát mơn trớn bàn
chân của chúng tôi. Rick - lúc này đang đi trước
tôi một vài bước - bỗng quay người lại, thốt lên:
- Bình thường có nhiều việc tôi rất muốn
làm nhưng không thể làm được. Giờ đây, trên
bờ biển này, tôi nghĩ mình đã có can đảm để
thực hiện chúng. Anh có muốn cùng tham gia
với tôi không?
Tôi cảm thấy do dự trước lời đề nghị của
Rick. Ở tuổi này, tôi không muốn ràng buộc
bản thân vào những lời hứa hẹn mà tôi không
biết mình có thực hiện được hay không.
- Anh muốn làm những gì? - Tôi hỏi.
- Tôi muốn chạy. Tôi không biết liệu sau
này mình có còn chạy được nữa không. Vì thế
hôm nay tôi muốn chạy dọc theo bờ cát này. Ở
đây, tôi sẽ không phải bận tâm đến bất cứ điều
gì nếu tôi ngã. Cát ở đây rất mềm nên tôi sẽ
không bị thương. Vả lại, ở đây không có nhiều
người nên tôi cũng không có gì phải xấu hổ.
Dù không thích chạy đua nhưng câu nói
của Rich khiến tôi hết sức cảm động. Ban đầu
chúng tôi chạy chầm chậm nhưng sau đó thì
tăng tốc dần cho đến khi nhịp chân của cả hai
28

Theo dòng thời gian

trở nên mạnh và gấp hơn. Chúng tôi chạy sóng
đôi bên nhau dọc theo bờ cát dài. Tôi nhìn thấy
nụ cười rạng rỡ trên gương mặt Rick và tôi tin
rằng nếu bị đau, chắc anh ấy cũng không để lộ
ra cho tôi biết.
Tôi dừng lại trước Rick vì lâu lắm rồi tôi
mới chạy thế này. Cách chỗ tôi một quãng, Rick
vẫn tiếp tục chạy. Anh chạy hết tốc lực, sải
những bước chân chắc chắn trên mặt cát dưới
bầu trời tháng Mười trong vắt, không một gợn
mây. Trong thoáng chốc, tôi có cảm giác như cả
thế giới đang quay chậm lại và thời gian ngừng
trôi để tôi có thể ghi nhớ từng đường nét, màu
sắc của hình ảnh đang diễn ra trước mắt mình.
Rick vẫn ở trong tầm quan sát của tôi. Tôi
thấy anh chạy trên bờ cát, bên cạnh là những
con sóng trắng phản chiếu ánh nắng mặt trời
mà nhìn từ xa, chúng giống như một dải kim
cương lấp lánh. Những chiếc lá thu vàng rực
còn sót lại rung rinh theo gió trên những thân
cây mọc trên đụn cát. Tôi bước chậm rãi, nhìn
ông bạn thân yêu của mình dừng bước và quay
trở về. Đôi chân anh sải bước vững vàng trên
nền cát, hai cánh tay anh giơ cao, hai bàn tay
siết chặt lại thành hai quả đấm cứng cáp. Anh
ngửa mặt lên trời, phấn khích hét to:
29

Hạt giống tâm hồn

- Tôi làm được rồi. Tôi đã không ngã.
- Chúc mừng anh. Anh giỏi lắm. - Tôi cũng
hét to, cười lớn nhưng rồi tiếng cười của tôi
nghẹn lại trong cổ giống như tiếng khóc.
Tôi mường tượng một ngày nào đó, khi
chúng tôi cùng lên thiên đường, tôi sẽ nhìn
thấy người bạn thân thiết của mình chạy trên
sân bóng chày mà không phải bận tâm về bất
kỳ vết thương hay căn bệnh nào. Bạn tôi sẽ là
một người hoàn toàn khỏe mạnh, được tự do đi
đến bất cứ nơi nào anh muốn và làm bất cứ việc
gì anh thích. Vào một chiều thu ấm áp, trong
một khoảnh khắc, tôi đã nhìn thấy mối đồng
cảm sâu sắc giữa thế giới rộng lớn này với một
con người bé nhỏ đang bước đi trên mặt đất.
Tôi bỗng muốn tạ ơn Thượng đế, vì Ngài đã cho
tôi nhìn thấy thiên đường ngay trên cõi dương
gian.
- Anne Goodrich

30

Theo dòng thời gian

Mike, tôi và
chiếc bánh
Thật tồi tệ khi những điều
chúng ta tin tưởng lại mâu thuẫn
với những việc chúng ta làm.
- Freya Stark

Một hôm, sau buổi họp Ấu sinh Hướng

đạo, Mike - con trai chín tuổi của chúng tôi, trở
về nhà và nói với chúng tôi rằng nhóm của nó
sẽ đứng ra tổ chức một bữa tiệc lớn và bán bánh
ngọt. Bánh này sẽ do chính các Ấu sinh và cha
của chúng cùng làm.
Tôi chưa bao giờ tự nướng bánh, nhưng vì
từng nhiều lần nhìn vợ trộn bột nên tôi nghĩ kế
hoạch đó cũng không có gì quá khó khăn và to
tát.
Rồi ngày tổ chức bữa tiệc cũng đến, Mike và
tôi chọn một gói bột màu vàng đẹp mắt. Theo
31

Hạt giống tâm hồn

chỉ dẫn trên gói bột, chúng tôi nhào các loại
gia vị với nhau rồi đổ hỗn hợp đó vào hai chiếc
khuôn tròn. Khi đặt hai chiếc khuôn đó vào lò
nướng, cha con tôi hết sức tự tin. Nhưng sau 30
phút, tôi kinh ngạc khi thấy chiếc bánh không
phồng lên cũng không mềm và mịn như trong
quảng cáo (dù chúng tôi đã theo sát chỉ dẫn).
Thực tế, chúng chỉ cao tới nửa chiếc khuôn.
Mike có vẻ không quan tâm lắm đến điều này.
Có lẽ, đó cũng là do tôi đã bảo với thằng bé rằng
chiếc bánh ngon nhất mà tôi từng ăn cũng chỉ
thấp chừng này thôi.
Chúng tôi xếp mấy cái bánh chồng lên nhau.
Sau đó, tôi phát hiện ra là chúng tôi cần đường
làm mứt để phủ lên mặt bánh. Nhưng thứ đó
hiện giờ chúng tôi lại không có. Thời gian thì
không còn nhiều, bữa tiệc thì chỉ còn cách đó
vài giờ.
Vì không biết đường để làm mứt khác với
đường vẫn ăn nên tôi đinh ninh rằng đường
nào chẳng là đường. Nhưng rất may, vợ tôi đã
nhắc tôi rằng đường thông thường không thể
sử dụng để phủ lên mặt bánh. Thế là tôi chỉ
còn một cách duy nhất - phi như bay đến siêu
thị mang về một hộp đường phủ bánh chế biến
32

Theo dòng thời gian

sẵn (vì lúc này nếu tự tay chế biến, chắc chắn
chúng tôi sẽ trễ buổi tiệc).
Cuối cùng thì lớp phủ cũng hoàn tất dù nó
hơi mỏng một chút. Công đoạn cuối cùng được
lấy cảm hứng từ cách sơn trang trí trên trần
nhà bếp. Ngoài ra tôi còn trang trí thêm mấy
chấm nhỏ trên mặt bánh. Mike và tôi nhìn
nhau cười đắc ý vì công việc khó khăn cuối cùng
cũng đã hoàn thành. Chúng tôi thầm nhủ trông
nó cũng đẹp lắm chứ. Vợ tôi mỉm cười. Cô ấy
cũng công nhận là trông chiếc bánh thật ngon
và đẹp mắt. Tôi không nhận ra rằng chiếc bánh
của mình bị méo.
Trên đường vội vã tới bữa tiệc, Mike mới
cho tôi biết l...